Opłaty dodatkowe za dobrowolne ubezpieczenie zdrowotne, traktowane są jako zus składki i wnoszona przed podpisaniem umowy. Powinna być zapłacona na numer konta oddziału wojewódzkiego Narodowego Funduszu Zdrowia podany na druku umowy. W uzasadnionych przypadkach, ale tylko na wniosek osoby, która chce zostać ubezpieczona dyrektor oddziału NIZ. może odstąpić od pobrania opłaty dodatkowej lub rozłożyć ją na raty miesięczne, jednak nie mogą być to składki większe niż opłacane przez 12 rat. zus pobiera opłatę dodatkową od wszystkich zainteresowanych, za wyjątkiem osób wymienionych w art. 3 Ustawy o świadczeniach opieki zdrowotnej finansowanych ze środków publicznych z dnia 27 sierpnia 2004 r, którymi są: cudzoziemcy – studenci i uczestnicy studiów doktoranckich, oraz absolwenci, którzy odbywają w Polsce obowiązkowy staż. Opłata dodatkowa nie jest pobierana również od odbywających staż adaptacyjny, a także od członków zakonów, seminariów duchownych i teologicznych, od nowicjuszy i ich odpowiedników oraz nie pobiera się jej od odbywających kursy języka polskiego lub kursy przygotowawcze do podjęcia nauki w języku polskim. Opłatę dodatkową natomiast uiszcza się od zgłaszanych członków rodzin osób ubezpieczonych. W celu zgłoszenia członków rodziny osoby ubezpieczonej dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym należy wypełnić odpowiednie zus druki, najczęściej wystarczy wypełnienie druku zus ZCNA. Druk ten jest drukiem zgłoszeniowym i stanowi integralną część umowy. Dowodem ubezpieczenia osoby, podpisującej umowę z zus, jest egzemplarz umowy oraz druk zgłoszenia do zus oraz dowód opłacenia zus składki za ostatni miesiąc. Dla członków rodziny osoby objętej dobrowolnym ubezpieczeniem zdrowotnym jest egzemplarz umowy, druk ZUS ZCZA, lub ZCNA wraz z dowodem opłacenia składki za ostatni miesiąc.